ගෙදරදීම රසවත් හතු වවමු - හතු වගාව
හතු වගාව යනු කුඩා ඉඩක වුවද සාර්ථකව කළ හැකි, faszinating සහ ඉතා ප්රතිඵලදායී ව්යාපෘතියකි. එළවළු වගාවට වඩා මඳක් වෙනස් වුවත්, නිවැරදි පියවර අනුගමනය කිරීමෙන්, ඔබටත් නැවුම්, පෝෂ්යදායී හතු පොකුරු නිවසේදීම නෙලා ගැනීමේ සතුට භුක්ති විඳිය හැක. මෙම මාර්ගෝපදේශය, ආරම්භකයින් සඳහා වඩාත් සුදුසු, ශ්රී ලංකාවේ දේශගුණයට හොඳින් ගැලපෙන පිப்பிතුරු හතු (Oyster Mushrooms) වගා කරන ආකාරය පිළිබඳව අවධානය යොමු කරයි.
1. මූලික කරුණු: හතු ජීවන චක්රය
හතු යනු ශාක නොවේ, ඒවා දිලීර වර්ගයකි. ඒවා බීජ වෙනුවට බීජානු (spawn) වලින් වර්ධනය වේ. ක්රියාවලිය සරලව මෙසේය: හතු බීජානු (spawn) වගා මාධ්යයේ තැන්පත් කළ විට, සුදු පැහැති දිලීර ජාලයක් (mycelium) වර්ධනය වේ. මෙම දිලීර ජාලය සම්පූර්ණයෙන් පැතිරුණු පසු, සුදුසු තෙතමනය, ආලෝකය සහ වාතය ලැබුණු විට, අප ආහාරයට ගන්නා හතු (fruiting body) හටගනී.
2. පියවරෙන් පියවර වගා ක්රියාවලිය
පියවර 1: වගා මාධ්යය සකස් කිරීම
පිப்பிතුරු හතු වගා කිරීම සඳහා පිදුරු, ලී කුඩු, හෝ උක් රොඩු වැනි කාබනික මාධ්යයක් භාවිතා කළ හැක. ආරම්භකයින් සඳහා පිදුරු වඩාත් සුදුසුය.
- මාධ්යය කැබලි කිරීම: පිදුරු අඟල් 2-4ක පමණ කුඩා කැබලි වලට කපන්න.
- ජීවානුහරණය (Pasteurization): කපාගත් පිදුරු, සෙල්සියස් අංශක 60-80ත් අතර උණු වතුරේ පැය 1-2ක් ගිල්වා තබන්න. මෙමගින් හතු වගාවට අහිතකර බැක්ටීරියා සහ දිලීර විනාශ වේ.
- ජලය ඉවත් කර සිසිල් කිරීම: ඉන්පසු, පිදුරු ටික පිරිසිදු මතුපිටක අතුරා, අතිරික්ත ජලය බැස ගොස්, කාමර උෂ්ණත්වයට සිසිල් වීමට හරින්න. පිදුරු අතින් මිරිකූ විට, වතුර බිංදු කිහිපයක් පමණක් වැටේ නම්, එය සුදුසු තෙතමනයයි.
පියවර 2: බීජානු එක් කිරීම සහ මලු පිරවීම (Inoculation)
මෙම පියවර සඳහා පිරිසිදු පරිසරයක් පවත්වා ගැනීම ඉතා වැදගත් වේ.
- කෘෂිකාර්මික සැපයුම්කරුවෙකුගෙන් ලබාගත් උසස් තත්ත්වයේ පිப்பிතුරු හතු බීජානු (Oyster Mushroom Spawn) භාවිතා කරන්න.
- සිසිල් කරගත් පිදුරු සමග බීජානු හොඳින් මිශ්ර කරන්න. (සාමාන්යයෙන් තෙත් පිදුරු කිලෝ 10කට බීජානු ග්රෑම් 500ක් පමණ).
- මෙම මිශ්රණය, පිරිසිදු පොලිප්රොපිලීන් (polypropylene) වගා මලුවලට දමා, තදින් පුරවන්න. මල්ලේ කට හොඳින් වසා, වාතය চলাচলනය සඳහා කටුවකින් මල්ල වටා කුඩා සිදුරු කිහිපයක් විදින්න.
පියවර 3: දිලීර ජාලය වර්ධනය වන කාලය (Incubation)
මෙම කාලය තුළ, සුදු පැහැති දිලීර ජාලය (mycelium) මල්ල පුරා පැතිරී යනු ඇත.
බීජානු යෙදූ මලු, සම්පූර්ණයෙන්ම අඳුරු, උණුසුම් (සෙල්සියස් 24-28), වාතාශ්රය ඇති ස්ථානයක තබන්න. සති 2-3ක් ගතවන විට, මල්ල සම්පූර්ණයෙන්ම සුදු පැහැති දිලීර ජාලයෙන් වැසී, ඝන කුට්ටියක් බවට පත් වනු ඇත.
පියවර 4: ගෙඩි හටගැනීම (Fruiting)
දිලීර ජාලය සම්පූර්ණයෙන් වර්ධනය වූ පසු, හතු හටගැනීම සඳහා එය උත්තේජනය කළ යුතුය.
- වගා මලු, වක්ර ආලෝකය (indirect light) ලැබෙන, අධික තෙතමනයක් (85%-95%) සහ හොඳ වාතාශ්රයක් ඇති ස්ථානයකට මාරු කරන්න.
- පිරිසිදු තලයකින්, මල්ල මත 'X' හැඩයට ස්ථාන කිහිපයක කැපුම් දමන්න. හතු වර්ධනය වන්නේ මෙම කැපුම් තුළිනි.
- අධික තෙතමනය පවත්වා ගැනීමට, දිනකට කිහිප වරක් ස්ප්රේ බෝතලයකින් ජලය ඉසින්න.
දින කිහිපයකින්, කැපුම් තුළින් කුඩා හතු මල් (pinheads) මතු වී, ඉතා වේගයෙන් වර්ධනය වනු ඇත.
පියවර 5: අස්වනු නෙලීම
හතු පොකුරේ දාර තවමත් මඳක් පහළට නැවී පවතින විට අස්වනු නෙලීමට හොඳම කාලයයි. දාර ඉහළට නැවී ඇත්නම්, එය වැඩිපුර ඉදී ඇති බවට ලකුණකි. අස්වනු නෙලීමේදී, සම්පූර්ණ හතු පොකුරම අල්ලා, මෘදුව කරකවා වගා මල්ලෙන් වෙන් කරගන්න.
පළමු අස්වැන්නෙන් පසු, මල්ල තවදුරටත් තෙත්ව තැබීමෙන්, දෙවන සහ තෙවන අස්වැන්නද (flushes) ලබාගත හැක.
ආපසු වගා දැනුම පිටුවට