පාලිත වගාවේ වැදගත්කම
- බෝගයට අවශ්ය පරිසර සාධක ප්රශස්තව ලබාදෙන බැවින් වැඩි අස්වැන්නක් ලබා ගත හැකි වේ.
- පළිබෝධ හානි අවම වන බැවින් අස්වනුවල ගුණාත්මක බව වැඩි වේ.
- කාලගුණික සාධක බෝගයට නොගැලපෙන අවස්ථාවල දී වුව ද බෝග වගා කළ හැකි වේ.
- අවාරයේ අස්වනු ලබාගත හැකි වේ.
- පටක රෝපණයෙන් ලබා ගන්නා පැළ බාහිර පරිසරයට අනුවර්තනය කර ගැනීමට උපකාරී වේ.
- විවෘත පරිසරයේ වගා කිරීමට අපහසු, ඉහළ වටිනාකමකින් යුත් බෝග වගා කළ හැකි වේ.
ආරක්ෂිත වගා ව්යූහ (Protective Structures)
පරිසර තත්ත්ව පාලනය සඳහා යොදා ගන්නා ව්යුහ ආරක්ෂිත වගා ව්යූහ ලෙස හැඳින්වේ. මේවා තාවකාලික හා ස්ථිර ලෙස ප්රධාන ආකාර දෙකකි.
කෙටි කාල සීමාවක් තුළ අහිතකර පරිසර තත්ත්ව වලින් බෝග ආරක්ෂා කිරීමට යොදා ගැනේ. උදාහරණ ලෙස තනි පැළ ආවරණ, පේළි ආවරණ, පාත්ති ආවරණ සහ සූර්ය ප්රචාරක දැක්විය හැකිය. සූර්ය ප්රචාරක මගින් ඉහළ උෂ්ණත්වයක් හා ආර්ද්රතාවක් පවත්වා ගනිමින් බීජ ප්රරෝහණය සහ දඬු කැබලි මුල් ඇදීම වේගවත් කරයි.
බෝගයක මුළු ජීවිත කාලය පුරාම හෝ නිශ්චිත කාලයක් සඳහා ප්රශස්ත පරිසරයක් ලබා දීමට මේවා භාවිත කෙරේ.
- පොලිතීන් ගෘහ / උමං (Polytunnels): ශ්රී ලංකාවේ වඩාත් ප්රචලිත ක්රමයයි. UV ප්රතිරෝධී පොලිතීන් යොදා ගනී. උෂ්ණත්වය පාලනයට පිටවුම් පංකා සවි කිරීම, මීදුම ලෙස ජලය ඉසීම වැනි උපක්රම යොදා ගැනේ.
වාසි:
- ගුණාත්මක හා ඉහළ අස්වැන්නක් ලැබේ.
- රෝග හා කෘමි හානි අවම වේ.
- අවාරයේ අස්වනු ගත හැකිය.
අවාසි:- ඉහළ මූලික වියදම.
- තාක්ෂණික දැනුම අවශ්ය වීම.
- ගෘහය තුළ උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම.
- දැල් ගෘහ (Net Houses): බෝගවලට සෙවණ සැපයීමට සහ කෘමි හානි වැළැක්වීමට යොදා ගනී.
- ලී පටි ගෘහ (Lath Houses): සෙවණ ප්රිය කරන ඇන්තූරියම්, ඕකිඩ් වැනි විසිතුරු ශාක සඳහා සුදුසුය.
- වීදුරු ගෘහ (Glass Houses): සෞම්ය කලාපීය රටවලට සුදුසු අතර, පරිසරයට වඩා වැඩි උෂ්ණත්වයක් ලබා දීමට භාවිත කෙරේ.
- හරිතාගාර (Greenhouses): උෂ්ණත්වය, ආර්ද්රතාව, ආලෝකය වැනි සියලු පාරිසරික තත්ත්ව ස්වයංක්රීයව පාලනය කරන අධිතාක්ෂණික ව්යුහ වේ.
2.2 නිර්පාංශු වගාව (Soilless Culture)
පස් වෙනුවට වෙනත් රෝපණ මාධ්යයක් යොදා ගනිමින් බෝග වගා කිරීම නිර්පාංශු වගාවයි.
පැළ රඳවා තබා ගැනීමට පස් වෙනුවට යොදාගන්නා ජීවානුහරණය කළ මාධ්යයකි.
තිබිය යුතු ලක්ෂණ:- මනා වාතනය
- මනා ජල වහනය
- ජලය රඳවා ගැනීමේ හැකියාව
- පළිබෝධ වලින් තොර වීම
ශාකයට අවශ්ය සියලුම මහා හා ක්ෂුද්ර පෝෂක අඩංගු ජලීය ද්රාවණයකි. ශ්රී ලංකාවේ බහුලව භාවිත වන්නේ ඇල්බට් මිශ්රණයයි.
සකසා ගැනීම: ඇල්බට් මිශ්රණය කිලෝග්රෑම් 2ක් ජලය ලීටර් 25ක දියකර මූලික ද්රාවණය සාදාගනී. බෝගයට සපයන සෑම ජලය ලීටර 1කටම, මෙම මූලික ද්රාවණයෙන් මිලිලීටර් 40ක් එක් කරයි.නිර්පාංශු වගා ක්රම (Soilless Culture Methods)
ප්රධාන ක්රම කිහිපයකි:
- ද්රව මාධ්ය තුළ වගාව (Liquid Media Culture): පැළවල මුල් පෝෂණ ද්රාවණයක ගිල්වා පවත්වා ගැනීමයි. මුල් ගිල්වූ වගාව (Root Dipping Culture) దీనిக்கு ප්රචලිත ක්රමයකි. මේ සඳහා ස්ටයිරෆෝම් බඳුන් බහුලව යොදා ගැනේ.
- ඝන මාධ්ය තුළ වගාව (Solid Media Culture): පැළ ඝන රෝපණ මාධ්යයක සිටුවා, පෝෂක ද්රාවණය බාහිරින් සපයනු ලැබේ. සිරස් මලු වගාව (Vertical Bag Cultivation) దీనిக்கு උදාහරණයකි. මෙහිදී කොහු කෙඳි වැනි මාධ්ය පිරවූ පොලිතීන් මලුවල පැළ සිටුවා පෝෂක ද්රාවණය ඉහළින් සපයනු ලැබේ.
වාසි (Advantages)
- කුඩා ඉඩක් ප්රමාණවත් වීම.
- බිම් සැකසීම, වල් පැළ පාලනය අවශ්ය නොවීම.
- පාංශු ජීවීන් නිසා රෝග බෝ නොවීම.
- ගුණාත්මක අස්වනු ලැබීම.
- අවාරයේ අස්වනු ලබාගත හැකි වීම.
අවාසි (Disadvantages)
- මූලික වියදම අධික වීම.
- ඉහළ තාක්ෂණික දැනුමක් අවශ්ය වීම.