ආහාර ඇසුරුම් කිරීමේ අවශ්යතාව
- ක්ෂුද්ර ජීවීන්, ජලය, වාතය සහ ආලෝකය ඇතුළු වීම හෝ පිට වීම වැළැක්වීම.
- ආහාර ද්රව්ය පිටතට කාන්දු වීම වැළැක්වීම.
- ආහාරයේ ගුණාත්මක බව රැක ගැනීම.
- ප්රවාහනයේදී සහ හැසිරවීමේදී ආහාර ද්රව්යවලට සිදුවිය හැකි අනතුරු වලින් ආරක්ෂා කිරීම.
- අදාළ ආහාර ද්රව්ය මිලදී ගැනීමට පාරිභෝගිකයන් පෙළඹවීම.
- ආහාරයේ ජීව කාලය රැක ගැනීම.
ආහාර ඇසුරුම් ද්රව්ය
වර්තමානයේදී ආහාර ඇසිරීම සඳහා විවිධ ස්වභාවික සහ කෘත්රිම ඇසුරුම් ද්රව්ය භාවිත කරනු ලැබේ.
ශාක පත්ර
පිසින ලද ආහාර ඇසිරීම සඳහා කෙසෙල්, නෙළුම් වැනි ශාක පත්ර භාවිත කරයි. පුවක් කොළ (කොළපොත) පැණි ඇසිරීමටත්, හබරල කොළ මස්-මාළු ඇසිරීමටත් යොදා ගනී. මේවා පරිසර හිතකාමී වන අතර ආහාරයේ නැවුම් බව ආරක්ෂා කරයි. පන්, තල් හෝ ඉඳි කොළ භාවිතයෙන් මලු සෑදිය හැකිය.
මැටි
ස්වභාවික අමුද්රව්යයක් වන මැටි පරිසර හිතකාමී ඇසුරුම් වන මැටි හට්ටි නිර්මාණයට යොදාගනී. මුදවාපු කිරි, යෝගට්, පැණි වැනි දේ ඇසිරීමට සුදුසුය. මැටි බඳුන්වල සවිවර පෘෂ්ඨය වායු හා ජල වාෂ්ප හුවමාරුව පාලනය කර ආහාරයේ ජීව කාලය වැඩි කරයි. නමුත් මේවා බිඳෙන සුළුය.
කඩදාසි
ශාක පල්ප වලින් සාදන පරිසර හිතකාමී, මිල අඩු ඇසුරුමකි. නමුත් වාතයට, ජලයට හෝ තෙල් වර්ගවලට ඔරොත්තු නොදේ. මෙම දුර්වලතා මඟහැරවීමට ඉටි ගිල්වීම, වාර්නිෂ් ආලේපනය, හෝ පොලිතින්/කාඩ්බෝඩ් සමග සවිමත් කිරීම සිදු කරයි.
වීදුරු
කිරි, පලතුරු යුෂ, ජෑම් වැනි ආහාර ඇසිරීමට බහුලව භාවිත කරයි. ඉහළ උෂ්ණත්වයට ඔරොත්තු දීම, ආහාර සමග ප්රතික්රියා නොකිරීම, වාතය හා ක්ෂුද්ර ජීවීන්ට ඇතුළු වීමට නොහැකි වීම, නැවත භාවිත කළ හැකිවීම සහ ප්රතිචක්රීකරණය කළ හැකිවීම దీని වාසි වේ. බිඳෙන සුළු වීම හා බර වැඩිවීම අවාසි වේ.
ප්ලාස්ටික් සහ පොලිතීන්
සම්පූර්ණයෙන්ම කෘත්රිම ද්රව්ය වේ. වාතයට හා තෙතමනයට ප්රතිරෝධී වීම, හැසිරවීමට පහසු වීම, බර අඩු වීම සහ මිල අඩු වීම වාසිදායක වේ.
ලෝහමය ද්රව්ය (ටින්, ඇලුමිනියම්)
මාළු, චීස්, පලතුරු යුෂ ඇසිරීමට බහුලව භාවිත වේ. තාපයට ඔරොත්තු දීම සහ ක්ෂුද්ර ජීවීන්ට ඇතුළු වීමට නොහැකි වීම වාසි වේ. බරින් වැඩි වීම අවාසියකි.
බහු ආස්තර ද්රව්ය (ටෙට්රා පැක්)
ඇසුරුම් ද්රව්ය කිහිපයක් ස්තර වශයෙන් එක්කර සාදා ඇත. අභ්යන්තර පොලිතීන් පටලය ආහාර රඳවා ගන්නා අතර, ඇලුමිනියම් පටලය ඔක්සිජන් හා ආලෝකයට ප්රතිරෝධී වේ. කඩදාසි ස්තරය ශක්තිය ලබා දෙන අතර, බාහිර පොලිතීන් පටලය ජල වාෂ්පවලින් ආරක්ෂා කරයි.
විශේෂිත ඇසුරුම් කිරීමේ ක්රම
ආහාර විශේෂිත තත්ත්ව යටතේ ඇසුරුම් කිරීමේදී බහුලව භාවිත වන ක්රම තුනකි.
මෙහිදී ආහාර ද්රව්යය සහ ඇසුරුම ද අධි උෂ්ණත්වයකට ලක්කර එම උෂ්ණත්වයේදීම ආහාරය අසුරනු ලැබේ. ද්රව ආහාර (කිරි, පලතුරු යුෂ) සඳහා බහුලය. මෙසේ ඇසිරූ ආහාර ශීතකරණයේ ගබඩා කිරීම අවශ්ය නොවේ.
ඇසුරුම තුළ ඇති වාතය ඉවත් කර, ඒ වෙනුවට වෙනත් වායු මිශ්රණයක් (කාබන්ඩයොක්සයිඩ් හෝ නයිට්රජන්) පිරවීම සිදු කරයි. කාබන්ඩයොක්සයිඩ් මගින් බැක්ටීරියා හා දිලීර මර්දනය කරන අතර, නයිට්රජන් මගින්ද ක්ෂුද්ර ජීවීන් පාලනය වේ.
ඇසුරුම් තුළ ඇති වාතය සියල්ල ඉවත් කර වාත ප්රතිරෝධී ලෙස ඇසුරුම සකස් කරයි. මස්, රට ඉඳි වැනි ආහාර මෙලෙස ඇසුරුම් කරයි. ආහාරයේ නැවුම් බව සුරැකේ.
9.2 ආහාර ලේබල් කිරීම
ඇසුරුම් කරන ලද ආහාරයක තොරතුරු පාරිභෝගිකයාට සන්නිවේදනය කිරීම සඳහා එම ඇසුරුම මත යොදාගනු ලබන ලිඛිත, මුද්රිත, හෝ ප්රස්තාරගත ඉදිරිපත් කිරීම ලේබල් කිරීමයි.
ලේබල් කිරීමේ වැදගත්කම
- ආහාරය පිළිබඳ අවබෝධයක් පාරිභෝගිකයාට ලබාගත හැකිවීම.
- නිසි ප්රමිතියකින් තොර හා කල් ඉකුත් වූ ආහාර හඳුනා ගැනීමට හැකිවීම.
- වෙළඳ නාමය ප්රචලිත කිරීම.
ලේබලයක අඩංගු විය යුතු මූලික කරුණු (2005 අංක 1375/9 ගැසට් පත්රය අනුව)
ප්රධාන රාමුවේ භාෂා දෙකකින් පහත කරුණු සඳහන් විය යුතුය:
- පොදු නාමය (Common Name): ආහාරය පොදුවේ හඳුන්වන නම.
- වෙළෙඳ නාමය (Brand Name): නිෂ්පාදනයේ සන්නාමය.
- ශුද්ධ අන්තර්ගතය: ඝන ද්රව්ය g/kg ලෙසත්, ද්රව ml/l ලෙසත් දැක්විය යුතුය.
මීට අමතරව, පහත තොරතුරු ඕනෑම රාමුවක අවම වශයෙන් එක් භාෂාවකින් හෝ දැක්විය යුතුය:
- ආහාරයේ අඩංගු සංඝටක ලැයිස්තුව (ප්රමාණය අනුව අවරෝහණ ක්රමයට).
- අවසර ලත් ආහාර ආකලන (INS අංක ක්රමයෙන්).
- නිෂ්පාදකයාගේ නම හා ලිපිනය.
- නිෂ්පාදිත දිනය (නි.දි.) සහ කල් ඉකුත් වීමේ දිනය.
- කාණ්ඩ අංකය හෝ ඉරි කේත සටහන (Bar Code).
- ගබඩා කිරීම සහ භාවිතය පිළිබඳ උපදෙස්.
- ආනයනික ආහාරයක් නම්, නිෂ්පාදිත රට.