බෝග වගාවේ දී, සිටුවන ලද බීජයක් හෝ පැළයක් මනාව පසේ සංස්ථාපනය වීමටත්, හොඳින් වර්ධනය වීමටත් සුදුසු පාංශු පරිසරයක් ගොඩනැගීම සඳහා පස භෞතිකව සකස් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය **බිම් සැකසීම** ලෙස හැඳින්වේ.

5.1 බිම් සැකසීමේ අරමුණු

බෝග වගාව සඳහා බිම් සැකසීම මගින් පහත අරමුණු ඉටු කර ගැනීමෙන් ඉහළ අස්වැන්නක් ලබා ගත හැක.

• පසෙහි භෞතික තත්ත්වය දියුණු කිරීම: පාංශු ව්‍යුහය, වාතනය සහ ජලවහනය දියුණු කිරීම.
• පස බුරුල් කිරීම: බෝගයේ මූල පද්ධතිය පහසුවෙන් පැතිරීමට ඉඩ සැලසීම.
• ඒ ඒ බෝගයට උචිත පරිදි භූමිය සකස් කිරීම:
  • එළවළු වගාව සඳහා පාත්ති දැමීම.
  • අන්නාසි වගාව සඳහා වැටි දැමීම.
  • පොල් සහ පලතුරු වගා සඳහා වළවල් කැපීම.
• පසේ ඇති ගල් මුල් ආදිය ඉවත් කිරීම.
• පසට පොහොර මිශ්‍ර කිරීම.
• පළිබෝධ පාලනය කිරීම:
  • වල් පැළෑටි පසට යට කර විනාශ කිරීම.
  • පසේ සිටින කෘමි පළිබෝධ සහ රෝග කාරක හිරු එළියට නිරාවරණය වීමෙන් හා පක්ෂීන්ට ගොදුරු වීමෙන් විනාශ කිරීම.

5.2 බිම් සැකසීමේ පියවර

5.2.1 මූලික බිම් සැකසීම

බෝගයක් භූමියේ සංස්ථාපනය කිරීමට පෙර පස හා සම්බන්ධව සිදු කරන සියලුම ක්‍රියාකාරකම් මූලික බිම් සැකසීම ලෙස හැඳින්වේ.

1. ප්‍රාථමික බිම් සැකසීම: මෙහිදී පස් පිඩැල්ල කැපීම සහ පෙරළීම සිදු කෙරේ. මතුපිට ඇති වල් පැළෑටි පසට යට වේ. මේ සඳහා නගුල් වර්ග භාවිත කරයි.
2. ද්විතීයික බිම් සැකසීම: පෙරළන ලද පස් කැට පොඩි කර, සියුම් ලෙස සකසා, මට්ටම් කර, අවශ්‍ය පරිදි පාත්ති සැකසීම මෙහිදී සිදු වේ.

ද්විතීයික බිම් සැකසීමේදී සකසන පාත්ති වර්ග

5.2.2 අතුරුයත් ගෑම (Inter-cultivation)

බෝගයක් ක්ෂේත්‍රයේ සංස්ථාපනය කිරීමෙන් පසු පස සම්බන්ධව සිදු කරන ක්‍රියාකාරකම් (වල් මර්ධනය, පස බුරුල් කිරීම, පොහොර මිශ්‍ර කිරීම, පැළ මුලට පස් එකතු කිරීම) අතුරුයත් ගෑම ලෙස හැඳින්වේ.

5.3 බිම් සැකසීමේ උපකරණ

බිම් සැකසීමේ උපකරණ භාවිත කරන අවස්ථාව අනුව සහ ක්‍රියාකරවන බලය අනුව වර්ග කළ හැකිය.

භාවිත කරන අවස්ථාව අනුව වර්ගීකරණය

5.4 බෝග සංස්ථාපනය (Crop Establishment)

රෝපණ ද්‍රව්‍ය (බීජ, පැළ, වර්ධක කොටස්) වගා බිමෙහි ස්ථාපිත කිරීම බෝග සංස්ථාපනය ලෙස හැඳින්වේ.

බෝග සංස්ථාපන ක්‍රම

බෝග සංස්ථාපන උපකරණ

ක්‍රමවත්ව හා පහසුවෙන් බෝග සංස්ථාපනය සඳහා බීජ වප්කර (Seeders) සහ පැළ සිටුවීමේ යන්ත්‍ර (Transplanters) භාවිත කෙරේ. මෙමගින් ශ්‍රමය සහ කාලය ඉතිරි වේ.

---

---

අමතර දැනුම: එළවළු කිහිපයක සිටුවන පරතර

පාරිභාෂික ශබ්දමාලාව