තවාන් ඒකකයේ දැක්ම සහ අරමුණ
කහවන්දල කණිෂ්ඨ විද්යාලයේ කෘෂිකර්ම ඒකකය මගින් ක්රියාත්මක කරන "තවාන් නිෂ්පාදන ඒකකය" හුදෙක් පැළ නිෂ්පාදනයට පමණක් සීමා වූවක් නොවේ. එය පාසල් සිසුන් හට ප්රායෝගික කෘෂිකාර්මික කුසලතා ලබා දෙන සජීවී විද්යාගාරයකි. සාර්ථක කෘෂිකර්මාන්තයක ප්රධානතම රහස වන්නේ නිරෝගී, ශක්තිමත් සහ රෝගවලට ඔරොත්තු දෙන පැළයක් නිර්මාණය කර ගැනීමයි. මෙම ඒකකය හරහා සිසුන් බීජ තෝරාගැනීමේ සිට පැළයක් ස්වාධීනව වැඩෙන තෙක් අවශ්ය සියලු තාක්ෂණික කරුණු ප්රායෝගිකව අත්හදා බලති.
අපගේ ප්රධාන අරමුණ වන්නේ ප්රදේශයේ ගොවිමහතුන්ට සහ ගෙවතු වගාකරුවන්ට අවශ්ය ඉහළ ප්රමිතියෙන් යුත් එළවළු, පලතුරු සහ දැවමය ශාක පැළ සාධාරණ මිලකට සැපයීමයි. එසේම, මෙම ව්යාපෘතිය හරහා පාසලට අමතර ආදායමක් උපදවා ගනිමින් පාසලේ යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමටද අප බලාපොරොත්තු වෙමු. දරුවන්ගේ කුඩා දෑතින් පස සකසා, ආදරයෙන් රැකබලා ගන්නා මේ සෑම පැළයක්ම අනාගත ව්යවසායකයින් බිහිකිරීමේ මුල් පියවරයි.
ප්රධාන අරමුණු
- සිසුන්ට පැළ තවාන් කළමනාකරණය පිළිබඳ ප්රායෝගික දැනුම ලබා දීම.
- ගුණාත්මක හා රෝගවලින් තොර එළවළු සහ පලතුරු පැළ සමාජයට දායාද කිරීම.
- පාසලේ කෘෂි ව්යාපෘති සඳහා අවශ්ය මූල්යමය ශක්තිය ගොඩනැගීම.
- පරිසර සංරක්ෂණය සඳහා දැවමය හා දේශීය ශාක පැළ බෝ කිරීම.
තවාන් පස සැකසීම සහ මිශ්රණ
තවානක සාර්ථකත්වය තීරණය වන ප්රධානතම සාධකය වන්නේ පස් මිශ්රණයයි. කහවන්දල පාසල් තවානේදී අපි රසායනික පොහොර වලින් තොරව, සම්පූර්ණයෙන්ම කාබනික ද්රව්ය යොදාගනිමින් පස සකස් කරමු. සිසුන් විසින්ම පාසල් වත්තෙන් එකතු කරගන්නා වියළි කොළ සහ ඉවතලන කාබනික ද්රව්ය භාවිතයෙන් නිපදවන කොම්පෝස්ට් මේ සඳහා යොදා ගැනේ.
ප්රමිතිගත තවාන් මිශ්රණය
අප භාවිතා කරන සම්මත පස් මිශ්රණය වන්නේ මතුපිට පස් (Top soil), කොම්පෝස්ට් සහ වැලි 1:1:1 අනුපාතයට කලවම් කිරීමයි. මෙමගින් පසේ වාතනය වැඩි වන අතර, ජලය රඳවා ගැනීමේ හැකියාවද ක්රමවත් වේ. මීට අමතරව පස ජීවානුහරණය කිරීම (Soil Sterilization) සඳහා සූර්ය තාපය භාවිතා කිරීමේ (Solarization) පරිසර හිතකාමී ක්රමවේදයද සිසුන් විසින් ප්රායෝගිකව සිදු කරයි. මෙමගින් පසේ ඇති හානිකර දිලීර සහ වටපණු බිත්තර ස්වභාවිකවම විනාශ වේ.
බීජ තෝරාගැනීම සහ පැළ සිටුවීම
බීජයක් යනු අනාගත ශාකයක ජීවයයි. එබැවින් අප සෑමවිටම විශ්වාසදායී ආයතන වලින් ලබාගන්නා සහතික කළ, ප්රරෝහණ ශක්තිය ඉහළ (High Germination Rate) බීජ පමණක් භාවිතා කරමු. විශේෂයෙන් තක්කාලි, මිරිස්, බටු වැනි එළවළු බීජ තවාන් කිරීමේදී පැළ තැටි (Seedling Trays) භාවිතය මෑතකදී අප ඒකකය හඳුන්වා දුන් සාර්ථක ක්රමවේදයකි.
පැළ තැටි (Seed Trays) භාවිතයේ වාසි
සාම්ප්රදායික පාත්ති ක්රමයට වඩා පැළ තැටි භාවිතයෙන් විශාල වාසි රැසක් සිසුන් අත්දැක ඇත. මෙහිදී සෑම බීජයකටම නිශ්චිත ඉඩක් හිමිවන බැවින් මුල් පද්ධතිය එකිනෙක පැටලීමෙන් තොරව ඉතා ශක්තිමත්ව වර්ධනය වේ. එසේම, පැළය ගලවා ප්රධාන වගා භූමියේ සිටුවීමේදී (Transplanting) මුල් වලට සිදුවන හානිය අවම වන බැවින්, පැළය මැරී යාමේ ප්රතිශතය ඉතා අවම මට්ටමක පවතී. සිසුන් මෙම පැළ තැටි සඳහා කොහුබත් (Coir dust) සහ කොම්පෝස්ට් මිශ්රණයක් භාවිතා කරන අතර, එය ජලය රඳවා ගැනීමට ඉතා සුදුසු වේ.
ජල හා ආලෝක කළමනාකරණය
තවානක ඇති කුඩා පැළ ඉතා සංවේදී වේ. අධික වර්ෂාවෙන් මෙන්ම අධික හිරු එළියෙන්ද ඒවා ආරක්ෂා කරගත යුතුය. මේ සඳහා අප තවාන් ඒකකය ඉහළින් හරිත දැල් (Agro-shade nets) යොදා සෙවන සපයා ඇත. එමගින් 50% ක පමණ හිරු එළියක් පමණක් පැළ වලට ලැබීමට සලස්වා ඇති අතර, පිනි බඳුන් (Watering Cans) භාවිතයෙන් ඉතා සියුම් ලෙස ජලය සැපයීමට දරුවන් පුහුණු කර ඇත.
රෝග පාලනය සහ බද්ධ කිරීම්
තවානකදී දිලීර රෝග සහ කෘමි හානි බහුලව ඇතිවිය හැක (උදා: පැළ මැරී යාමේ රෝගය). අප ඒකකයේ මූලික නීතිය වන්නේ කෘත්රිම කෘමිනාශක භාවිතය අවම කිරීමයි. ඒ වෙනුවට කොහොඹ ඇට නිස්සාරකය, සුදුළූණු මිශ්රණය වැනි දේශීය හා ස්වභාවික පළිබෝධනාශක යොදාගනිමින් නිරෝගී පැළයක් නිර්මාණය කිරීමට අපි වගබලා ගනිමු.
පලතුරු පැළ බද්ධ කිරීම (Grafting & Budding)
කෘෂිකර්ම විෂය නිර්දේශයට සමගාමීව, සිසුන්ට බද්ධ කිරීමේ කලාව ප්රායෝගිකව ඉගැන්වීම මෙම ඒකකයේ සුවිශේෂී කාර්යභාරයකි. අඹ, රඹුටන්, දොඩම් වැනි පලතුරු ගස්වල ගුණාත්මක මව් ශාකයකින් ලබාගන්නා අතු, ශක්තිමත් ග්රාහක ශාකයකට (Rootstock) බද්ධ කිරීම සිසුන් විසින්ම සිදු කරනු ලබයි. මෙමගින් කෙටි කලකින් පලදාව ලබාදෙන, උසස් ගුණාත්මකභාවයෙන් යුත් පලතුරු පැළ අපගේ තවානෙන් පාරිභෝගිකයින්ට ලබා ගත හැක.
පාසලට සහ සිසුන්ට ලැබෙන ආර්ථික වටිනාකම
මෙම තවාන් ඒකකය පාසලට විශාල සම්පතකි. මාසිකව නිෂ්පාදනය කරන එළවළු සහ පලතුරු පැළ ගම්වාසීන්ට සහ ප්රදේශයේ ගොවිමහතුන්ට අලෙවි කිරීමෙන් සැලකිය යුතු ආදායමක් උපදවා ගැනීමට අපට හැකි වී තිබේ. මෙම ආදායම නැවතත් පාසලේ කෘෂි ඒකකයේ දියුණුවට සහ අසරණ සිසුන්ගේ අධ්යාපනික අවශ්යතා වෙනුවෙන් යොදවනු ලැබේ.
"කහවන්දල පාසල් තවානෙන් ඔබ මිලදී ගන්නා සෑම පැළයක්ම, අපේ දරුවෙකුගේ හෙට දවස සාර්ථක කරන පියවරකි. පරිසරයටත්, අනාගතයටත් ආයෝජනය කරන්න අප සමඟ එක්වන්න."